5.12.2009 Chory z urojenia J. B. Moliera
Chory z urojenia to nie tylko przezabawna opowieść o perypetiach pewnego naiwnego hipochondryka. Molier nie byłby sobą, gdyby pod płaszczykiem klasycznych komediowych tricków wziętych wprost z ludowej tradycji commedia del’arte nie odmalował gorzkiego i przygnębiającego obrazu człowieka. W tej sztuce napisanej w duchu improwizatorskim śmiech zmieszany jest ze łzami, groteska z satyrą, a korowód pogrzebowy kończy się karnawałem. Złudzenie, w jakim żyje główny bohater tej opowieści, niemalże doprowadza go do zrujnowania życia własnej córce. Niemalże, bo choć Argan jest ojcem-tyranem, to przecież pozostaje we władzy swego urojenia, które wszyscy dokoła niego uczą się w końcu wykorzystywać na swoją korzyść. Groteskowa hipochondria Argana to jednak nie jedyne złudzenie, które Molier z właściwą sobie jowialnością piętnuje i wyśmiewa, a jednocześnie akceptuje i afirmuje. Czymże jest miłość Angeliki i Kleanta albo chciwość Beliny, jeśli nie innymi odmianami tej samej choroby, na którą cierpi Argan? Homo deludus – oto człowiek według Moliera, a jednocześnie i dojmująco także homo ludens. To złudzenia są siłą napędową życia i nie jesteśmy w stanie się bez nich obejść – zdaje się mówić autor – mogą nam to życie zatruwać, a mogą się też okazać jedynym lekarstwem na to, co nas boli. Jakkolwiek by nie było, to dzięki nim życie ma smak.
„Statua Memnona” po raz pierwszy wystawiła Chorego z urojenia w roku 2006, w nie odnowionej jeszcze wówczas części opactwa. W tym roku spektakl odbył się na tej samej sali, która jednak wygląda teraz zupełnie inaczej. W nowym wnętrzu i w nowej oprawie scenograficzno-muzycznej „Statua Memnona” pokazała sztukę, która była jej debiutem teatralnym i od której wzięła się również jej intrygująca nazwa.
01.02.2009 Ożenek Mikołaja Gogola
Ona i On. Historia stara jak świat i podobnie jak ten świat szalona i niewiarygodna.
On. Nazywa się Iwan. Wyobraźcie sobie kogoś urodzonego z pogruchotanymi kośćmi. Najpierw nie daje się to we znaki, później jednak zaczyna doskwierać. Każdy ruch sprawia ból. Każda decyzja wiąże się z niewyobrażalnym wysiłkiem. Kiedy my marzymy o gondolach, wieży Eiffla lub willi z basenem, on całym sercem marzy o idealnym bezruchu. Łóżko to synonim wybawienia, raju, Eldorado i Wysp Salomona w jednym. Świat poza łóżkiem to wymyślne koło tortur. Ale łóżko oznacza też demona samotności, którego odpędza się wódką. Co dalej? Czy ma sens marzenie o kimś z kim to łóżko można by dzielić? Czyż nie zburzy to upragnionego bezruchu? A może właśnie to uśmierzy ból? Ona. Nazywa się Agafia. W wolnych chwilach, a ma tylko takie, lubi wróżyć sobie z kart. Jej ulubiony kwiat to goździk. Z dzieciństwa pozostały jej jedynie ślady ciężkiej ręki ojca, najboleśniejsze na sercu. Marzy o miłości, czyli o ciepłych dłoniach na policzkach, które nie byłyby jej dłońmi. O wieczornym zwijaniu się w kłębek w cieniu szeptanych zaklęć. O tym, że będzie z nią kupował sukienki i zauważy najdrobniejszą zmianę w jej uczesaniu. Sukienkę ślubną ma przygotowaną już od dawna. Wyczekuje i boi się. Boi się i wyczekuje.
Co dalej? Czy z tego może coś być? Bóg jeden raczy wiedzieć, a może nawet i On sam nie wie.
16 i 23.11.2008 Dziady Adama Mickiewicza
